IP Koruma Sınıfları: IP65, IP67, IP68 ve IP69K Savunma Ekipmanında Ne Demek?

Bir askeri ekipman datasheet'inde en sık görülen satırlardan biri koruma sınıfıdır: IP65, IP67, IP68 ya da IP69K. Peki IP67 nedir, IP69K nedir ve bu IP koruma sınıfları arasında gerçekten bir sıralama var mı? IP (Ingress Protection) kodu, bir muhafazanın katı cisimlere ve suya karşı ne kadar koruma sağladığını gösterir. Tanım IEC 60529 standardındadır; IP69K ise karayolu araçları için yazılmış ISO 20653'ten gelir.

IP sınıfı yalnız toz ve su girişini anlatır. Sıcaklık, titreşim, şok ya da tuz sisi gibi çevresel koşullar MIL-STD-810'un alanıdır; iki standardın ilişkisini MIL-STD-461 ve MIL-STD-810 rehberimizde anlattık. Bu yazı kodu çözer, savunma ekipmanında hangi sınıfın nerede istendiğini ve şartnamede nasıl yazılacağını gösterir.

İlk hane 0'dan 6'ya kadar katı cisimlere karşı korumayı verir. Saha ekipmanı için anlamlı olan iki değer vardır:

• 5 — toza karşı korumalı: Bir miktar toz girebilir, ama çalışmayı bozacak kadar değil.
• 6 — toz geçirmez: Test sonunda muhafaza içinde toz bulunmamalıdır.

Kum ve toz yoğun arazide çalışan kara araçlarında 6 neredeyse her zaman istenir. Toz testi tipik olarak ince tozun havada tutulduğu kapalı bir haznede yapılır; gövdesi ısınıp soğudukça iç basıncı değişen muhafazalarda, içeriye hava çekilecek şekilde vakum uygulanan daha ağır bir kategori kullanılır. Bu yazıdaki dört sınıfın ilk hanesi de 6'dır; fark ikinci hanededir.

İkinci hane suya karşı korumayı gösterir ve her değer farklı bir test anlamına gelir:

Buna göre IP65 toz geçirmez ve su jetine dayanıklı, IP67 toz geçirmez ve 1 m'de 30 dakika daldırmaya dayanıklı demektir. IP68'in anlamı tek başına eksiktir: derinlik ve süre datasheet'te yazmalıdır. IP69K ise ISO 20653'te (eski adıyla DIN 40050-9) tanımlanan yüksek basınçlı, yüksek sıcaklıklı yıkama testidir; IEC 60529 da 2013 değişikliğiyle benzer bir IPX9 tanımını ekledi.

En sık yapılan hata, büyük sayıyı "daha iyi" saymaktır. IEC 60529'da ikinci hane 6'ya kadar birikimlidir; IPX6 geçen bir ürün IPX5'i de karşılar. 7 ve 8 için bu geçerli değildir. Daldırma testi durgun suda yapılır; jet ya da basınçlı yıkama içermez. Bu yüzden hem jet hem daldırma dayanımı gereken üreticiler çift işaret kullanır (ör. IP66/IP67).

Aynı mantık IP69K için de geçerlidir. Basınçlı yıkamaya dayanan bir gövde, uzun süre su altında kalmaya göre test edilmemiş olabilir. Doğru soru "en yüksek sınıf hangisi?" değil, "ekipman hangi suyla karşılaşacak?" sorusudur.

Araç dışı ve kule üstü ekipman

Araç dışındaki projektör ve kameralar yağmur, çamur ve bakım sırasında basınçlı yıkamayla karşılaşır. T-Light Turret askeri projektörün projektör ünitesi IP69K sınıfındadır; datasheet bunu toza ve yüksek basınçlı, yüksek sıcaklıklı suyla yıkamaya karşı dayanım olarak tanımlar. TDG-CAM-203 HD mini araç kamerası da IP69K sınıfındadır ve %95'e kadar bağıl nemde −32 °C … +70 °C aralığında çalışır. Diğer modeller için araç kamera sistemleri kategorisine bakabilirsiniz.

Daldırma riski olan noktalar

Su geçişi, sel ya da birikinti riski olan alçak montaj noktalarında daldırma sınıfı öne çıkar. T-Light programlanabilir ikaz biriminin gövdesi IP68'dir ve datasheet koşulu açıkça yazar: 1 m su altında 60 dakika, toz geçirmez. Birim O-ring sızdırmazlıklı PT02E-10-6P askerî konnektörle bağlanır.

Motor bölmesi ve akü hattı

Akü ve alternatör hattındaki birimler sıçrayan su, yakıt buharı ve yüksek sıcaklıkla karşılaşır. PowerGuard TPB-01 ters polarite birimi IP67 sınıfında, cıvatalı contalı kapaklı bir gövdeye sahiptir ve −40 °C … +120 °C çalışma sıcaklığı için tasarlanmıştır. Projektör, ikaz ve sis havanı çözümleri Taktik Sistemler kategorisinde yer alır.

Bir sistemin tek bir IP sınıfı olmayabilir. T-Light Turret'ta projektör IP69K, araç içine yerleşen uzaktan kumanda ünitesi ise IP65'tir. Bu bir zayıflık değil, yerleşime uygun bir ayrımdır: kabin içindeki kumanda basınçlı yıkamaya maruz kalmaz.

Fanla soğutulan panolarda durum daha da belirgindir. TDG-EDP-D0X DC güç dağıtım biriminin datasheet'i gövde için MIL-STD-810G Method 506.5 Prosedür I yağmurlama testine göre su sızdırmazlık, kablo geçişleri için IP67 PG tip rakor ve kapakta EMI conta belirtir. Şartnameyi okurken gövdenin, rakorun ve konnektörün sınıfını ayrı ayrı aramak gerekir.

IP testi genellikle yeni bir numune üzerinde, kısa sürede ve oda koşullarına yakın sıcaklıkta yapılır. Sahada ise başka etkiler devreye girer:

• Sıcaklık döngüsü: Isınıp soğuyan kapalı gövde iç basınç farkıyla "nefes alır" ve zamanla nem çekebilir. Basınç dengeleme elemanı bu yüzden tasarımın parçasıdır.
• Konnektör durumu: Sınıf çoğu zaman konnektör takılıyken geçerlidir. Açık kalan bir soket ya da kapaksız bir port, gövdenin sınıfını anlamsızlaştırır.
• Conta yaşlanması: Bakımda açılıp kapanan kapaklarda contanın ömrü sınırlıdır.
• Diğer çevresel koşullar: MIL-STD-810'da yağmur (Metot 506), kum ve toz (Metot 510) ve daldırma (Metot 512) ayrı metotlardır; tuz sisi, titreşim ve şok ise IP kapsamında hiç yoktur.

1. 1.Standardı yazın: IEC 60529 mi, ISO 20653 mü?
2. 2.Sınıfı alt birim bazında verin: gövde, kumanda, konnektör, kablo rakoru.
3. 3.Konnektörün takılı mı, kapaklı mı test edileceğini belirtin.
4. 4.IP68 istiyorsanız derinlik ve süreyi yazın.
5. 5.Hem jet hem daldırma gerekiyorsa çift işaret isteyin (ör. IP66/IP67).
6. 6.Test raporunu isteyin: standart, test koşulu, laboratuvar, tarih ve test edilen ürünün seri numarası.

IP67 ile IP68 arasındaki fark nedir?

İkisi de toz geçirmezdir. IP67, 1 m derinlikte 30 dakika daldırma testidir. IP68'in koşulunu üretici tanımlar ve IP67'den ağır olmalıdır; bu yüzden IP68 gören satın alma uzmanı derinlik ve süreyi sormalıdır.

IP65 ile IP67 arasındaki fark nedir?

İkisi de toz geçirmezdir. IP65 su jetine karşı test edilir, IP67 ise 1 m derinlikte 30 dakika daldırmaya. Kabin içindeki kumanda gibi yalnız sıçrayan suyla karşılaşan birimlerde IP65 çoğu zaman yeterlidir; dış montajda ve su birikintisi riskinde IP67 ya da çift işaret tercih edilir.

IP69K, IP68'den daha mı iyidir?

Hayır, farklıdır. IP69K basınçlı ve sıcak su yıkamasına, IP68 sürekli daldırmaya karşı korumayı gösterir. Biri diğerini kapsamaz; ekipmanın karşılaşacağı suya göre seçilir.

IP67 bir ürün yağmura ve su jetine dayanır mı?

Daldırma testi jet testini içermez. Yağmur ve jet dayanımı önemliyse IPX5/IPX6 sınıfını ya da MIL-STD-810 yağmur testini ayrıca isteyin.

IP sınıfı MIL-STD-810 testinin yerine geçer mi?

Geçmez. IP sınıfı yalnız toz ve su girişini tanımlar; MIL-STD-810 sıcaklık, titreşim, şok, tuz sisi ve güneş ışıması gibi çok daha geniş bir yelpazeyi kapsar.

IP kodu kısa ama yoğun bir bilgidir: ilk hane tozu, ikinci hane belirli bir su testini anlatır. Savunma ekipmanında doğru sınıf, montaj noktasına göre seçilir ve alt birim bazında yazılır. Kara aracı, kule ya da sabit tesis projeniz için koruma sınıfı ve çevresel gereksinimleri birlikte değerlendirmek isterseniz teklif talebi gönderebilir ya da iletişim sayfasından mühendislik ekibimize ulaşabilirsiniz.